"ไม้เรียวสร้างคน" เป็นความเชื่อที่หลายบ้านโตมาด้วย และพ่อแม่ที่ตีลูกส่วนใหญ่ทำเพราะอยากให้ลูกได้ดี คำถามคือการตีได้ผลตามที่ตั้งใจหรือไม่ บทความนี้สรุปสิ่งที่งานวิจัยพบ และวิธีที่ใช้แทนได้
งานวิจัยบอกอะไรเรื่องการตี
งานวิเคราะห์ที่รวมผลการศึกษา 75 ชิ้นในช่วงห้าสิบปี ครอบคลุมเด็กมากกว่า 160,000 คน ศึกษาเฉพาะการตีก้นหรือแขนขาด้วยมือเปล่า ซึ่งเป็นการตีแบบที่คนทั่วไปมองว่าไม่รุนแรง พบว่า
- การตี ไม่ได้ สัมพันธ์กับการเชื่อฟังที่มากขึ้น ทั้งในทันทีและในระยะยาว
- การตีสัมพันธ์กับผลเสีย 13 จาก 17 ด้านที่ศึกษา เช่น พฤติกรรมก้าวร้าว ปัญหาสุขภาพจิต และความภูมิใจในตนเองที่ลดลง
งานกลุ่มนี้แสดงความสัมพันธ์ ไม่ได้พิสูจน์ว่าการตีเป็นสาเหตุโดยตรงในทุกกรณี แต่ผลไปในทิศทางเดียวกันอย่างสม่ำเสมอ
สมาคมกุมารแพทย์อเมริกัน (AAP) จึงออกแถลงการณ์ในปี 2018 แนะนำให้พ่อแม่เลี่ยงการลงโทษทางร่างกาย รวมถึงการตะคอก ประจาน หรือทำให้อับอาย และใช้วิธีสร้างวินัยที่เหมาะกับวัยแทน
ทำไมการตีถึงไม่ได้ผลอย่างที่คิด
- ลูกหยุดเพราะกลัว ไม่ใช่เพราะเข้าใจว่าทำไมไม่ควรทำ
- ลูกเรียนรู้ว่าเวลาโกรธ คนที่ตัวใหญ่กว่าใช้กำลังได้
- ต้องตีแรงขึ้นเรื่อย ๆ เพื่อให้ได้ผลเท่าเดิม
- ความสัมพันธ์ที่ลูกกล้าเล่าปัญหาให้ฟังค่อย ๆ หายไป
ห้าวิธีที่ใช้แทนได้
- บอกสิ่งที่ให้ทำ แทนสิ่งที่ห้าม "เดินในบ้านนะ" ได้ผลกว่า "อย่าวิ่ง"
- ชมทันทีเมื่อทำถูก พฤติกรรมที่ได้รับความสนใจจะเกิดซ้ำ
- ตั้งกติกาล่วงหน้าและทำตามทุกครั้ง กติกาที่บางวันใช้บางวันไม่ใช้ ลูกจะลองท้าทายเสมอ
- ให้ผลที่ตามมาเกี่ยวข้องกับสิ่งที่ทำ ขว้างของเล่น ของเล่นชิ้นนั้นพักหนึ่งวัน ไม่ใช่งดขนม
- พาออกจากสถานการณ์ก่อน แล้วคุยเมื่อสงบ ตอนที่ลูกกำลังอาละวาด สมองยังไม่พร้อมฟังเหตุผล
เมื่อพ่อแม่โกรธจนเกือบลงมือ
หยุด หายใจลึกสามครั้ง ถ้าลูกอยู่ในที่ปลอดภัยให้เดินออกมาสักหนึ่งนาที การจัดการอารมณ์ตัวเองให้ลูกเห็นคือการสอนที่ได้ผลที่สุดอย่างหนึ่ง และถ้าเผลอตีไปแล้ว การกลับมาขอโทษและอธิบายก็ช่วยซ่อมความสัมพันธ์ได้
เมื่อไรควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ
ถ้าลูกทำร้ายตัวเองหรือผู้อื่นบ่อยครั้ง พฤติกรรมรุนแรงขึ้นทั้งที่ลองหลายวิธีแล้ว หรือพ่อแม่รู้สึกว่าควบคุมอารมณ์ตัวเองไม่ได้ การปรึกษาผู้เชี่ยวชาญช่วยทั้งลูกและพ่อแม่ได้
เอกสารอ้างอิง
- Gershoff ET, Grogan-Kaylor A (2016). Spanking and Child Outcomes: Old Controversies and New Meta-Analyses. Journal of Family Psychology, 30(4), 453–469.
- Sege RD, Siegel BS; AAP Council on Child Abuse and Neglect; Committee on Psychosocial Aspects of Child and Family Health (2018). Effective Discipline to Raise Healthy Children. Pediatrics, 142(6), e20183112.